(Foto) Siljanovska-Davkova: Kushtetuta nuk është vetëm ligji mbi ligjet, por edhe një marrëveshje shoqërore mes qytetarëve dhe shtetit

Për nder të 35-vjetorit të miratimit të Kushtetutës, kryetarja Gordana Siljanovska-Davkova pati një takim me përfaqësues të Shoqatës Maqedonase të Juristëve të Rinj, të shoqëruar nga juristë të tjerë, të përzgjedhur në konkurs.

Siljanovska-Davkova, e cila ishte anëtare e jashtme e Komisionit Kushtetues në vitin 1991, fillimisht shprehu qëndrimin e saj për konceptin, përmbajtjen dhe strukturën e Kushtetutës, dhe më pas prezantoi fazat e miratimit të saj, me vëmendje të veçantë në përgatitjen e Draft Kushtetutës, e cila u vendos në diskutim publik, nga e cila dolën shumë vërejtje për draftin paraprak dhe propozime ndryshimesh. Ajo përshkroi atmosferën në të cilën u zhvillua debati mes deputetëve, grupit profesional që përgatiti tekstin punues dhe ekspertëve.

Kryetarja në parim e vlerëson pozitivisht kushtetutën e vitit 1991, duke u referuar në zgjidhjet kushtetuese krahasuese, në vlerësimet e institucioneve ndërkombëtare relevante dhe kushtetuesve, por gjithashtu theksoi edhe zgjidhjet problematike që nuk kaluan testin e kohës.

Gjithashtu, ajo theksoi se jemi rekorder në ndryshimet kushtetuese, mes të cilave shumë janë imponuar nga jashtë, se jemi një shembull i rrallë i shtetit që ka ndryshuar dy herë preambulën, dhe madje me teknikë kushtetuese të panjohur, se kushtetuta është e vështirë për t’u lexuar për shkak të dispozitave të pasakta dhe të paqarta dhe terminologjisë ligjore të ndryshme dhe të pakoordinuar, që e bën atë të hapur për interpretime të ndryshme.

Sipas saj, qëndrimi ndaj kushtetutës është larg qëndrimit ndaj lex superior dhe marrëveshjes më të rëndësishme shoqërore mes qytetarëve dhe shtetit.

Sipas Siljanovska-Davkovës, Komisioni Kushtetues, në të cilin duhet të përfshihen edhe ekspertë të jashtëm kushtetues-ligjorë, duhet vazhdimisht, sipas shembullit të parlamenteve të tjera, të ndjekë zbatimin e kushtetutës, duke identifikuar dobësitë e sistemit kushtetues-ligjor dhe duke propozuar zgjidhje të përshtatshme, si dhe duke përgatitur një pjesë të re si materie kushtetuese për marrëdhënien mes së drejtës maqedonase dhe asaj evropiane.

Përfaqësuesit e Shoqatës Maqedonase të Juristëve të Rinj theksuan nevojën për kultivimin e patriotizmit kushtetues, të udhëhequr nga rëndësia e edukimit për kushtetutën si themel i rendit ligjor, garant i të drejtave dhe lirive të njeriut dhe bazë për funksionimin e institucioneve demokratike.

Sipas tyre, Kuvendi në procesin e ndryshimeve kushtetuese duhet të respektojë procedurën, duke mos harruar se sovraniteti buron dhe i përket qytetarëve. Ai duhet të jetë i hapur për ekspertët gjatë punës, duke preferuar procedura përfshirëse të vendimmarrjes.

Takimi është pjesë e serisë bisedash që kanë iniciuar juristët e rinj me personalitete që kanë marrë pjesë në krijimin, interpretimin dhe studimin e Kushtetutës.