(Video) Jančev: Me flamurin evropian po shtyhet ligj që rrezikon mbrojtjen e mjedisit

Deputeti nga Levica, Saško Jančev, në seancën e sotme parlamentare theksoi tre probleme kyçe në Projektligjin për ndryshimin dhe plotësimin e Ligjit për mjedisin, me të cilin, siç theksoi, kthehen prapa disa nga mekanizmat për mbrojtjen e mjedisit të vendosur në vitin 2022.

Jančev theksoi se me ndryshimet e propozuara përsëri lejohet rindërtimi i instalacioneve nga industria e rëndë ndotëse G1 në distancë më pak se pesë kilometra nga vendbanimet. Me këtë, siç theksoi, hapet mundësia për rindërtime të pafundme të kapaciteteve ekzistuese ndotëse, në vend të zhvendosjes ose mbylljes së tyre.

"Në vitin 2022 u arrit që në Ligjin për mbrojtjen e mjedisit të vendoset ndalim për ndërtimin dhe rindërtimin e instalacioneve nga industria e rëndë ndotëse G1 në distancë më pak se pesë kilometra nga vendbanimet. Tani procesi me Projektligjin kthehet prapa. Në përkthim, kjo do të thotë se në Usje, që duhet të mbyllet ose të zhvendoset, i lejohet të bëjë rindërtime të pafundme dhe bëhet fjalë për Usje që di të bëjë nga Shkupi Mordorin – as të shihet, as të merret frymë", theksoi Jančev.

<span data-mce-type=”bookmark” style=”display: inline-block; width: 0px; overflow: hidden; line-height: 0;” class=”mce_SELRES_start”></span>

Si shembull shtesë, Jančev përmendi rastin me furrën pranë fshatit Samoilovo, ku, siç theksoi, me ndryshimet e propozuara do të lejohej funksionimi i industrisë së rëndë vetëm disa qindra metra larg shtëpive të para.

Problemi i dytë që përmendi Jančev janë lokacionet industriale të kontaminuara, pra të ashtuquajturat "pikë të nxehta". Në Maqedoni ekzistojnë 16 lokacione industriale të kontaminuara, prej të cilave shtatë janë identifikuar si pika të nxehta, të lidhura me miniera dhe kapacitete industriale. Ndër to janë OHIS, Makstil, REK Bitola, REK Oslomej, Kombinati metalurgjik-kimik Zletovo, Jugokrom dhe Lojane.

"Në Jugokrom ka krom heksavalent që tretet në ujë dhe me çdo shi depërton në tokë, shkon në Vardar, ndot tokat përreth dhe është kërcënim për burimin Rashçe. Në Lojane ka 450.000 ton mbeturina me arsen dhe antimon", theksoi Jančev, duke shtuar se me nenin 13 të ligjit të propozuar përsëri hiqet korniza ligjore e vendosur në vitin 2022 për trajtimin e këtyre lokacioneve të kontaminuara.

Problemi i tretë, sipas Jančevit, është se me ndryshimet e propozuara përsëri nuk u mundësohet qytetarëve pjesëmarrje adekuate në procedurat për miratimin e elaboratëve për mbrojtjen e mjedisit, as qasje në drejtësi përmes mundësisë për ngritje të kontestit administrativ kur kanë vërejtje ndaj këtyre procedurave.

Jančev theksoi se ky qasje është në kundërshtim me Konventën e Aarhusit, veçanërisht me nenin 6 dhe nenin 9, të cilat garantojnë pjesëmarrjen e publikut dhe qasjen në drejtësi në çështjet që lidhen me mjedisin.

"Mbikëqyrja qytetare është mekanizëm mbrojtës për mbrojtjen e mjedisit. Kur ajo përjashtohet nga procedurat, përballemi me protesta, bllokada, tejkalim afatesh dhe në fund padi me kërcënim potencial që shteti t'i humbasë dhe të paguajë dëmshpërblim", theksoi Jančev.

Jančev theksoi gjithashtu se ligji po miratohet me flamur evropian, prandaj deputetët nuk mund ta bllokojnë atë përmes amendamenteve për zgjatje të procedurës, por paralajmëroi se grupi parlamentar i Levicës do të ndërhyjë me amendamente për të parandaluar, siç theksoi, pasojat e dëmshme të ndryshimeve të propozuara.

"Ky është ligj i dëmshëm. Ne tani për shkak se është me flamur evropian nuk mund ta bllokojmë, por me amendamente sigurisht do të ndërhyjmë", përfundoi Jančev.