Vjen „INA": Vesna Mojsova-Çepishevska me librin e parë për fëmijë dhe heroinën që ndryshon perspektivën

Ina ka fjalën kryesore në librin e parë për fëmijë të Vesna Mojsova-Çepishevskës. Në shtyp është „INA“, me ilustrime të Ivanka NiBa, në botimin e „Svetulka“. Me këtë vepër, profesoresha e shquar universitare dhe kritikerja letrare bën një hap të rëndësishëm autorësh: përkushtimin e saj shumëvjeçar ndaj letërsisë për fëmijë e shndërron në një tregim që hap pyetje të rëndësishme për pranimin, dinjitetin dhe të drejtën e zërit të vet.

Veçoria e „INA“-s qëndron në guximin për të parë botën nga brenda, përmes përvojës së saj. Ina vetë rrëfen, pyet, gëzohet, frikësohet dhe i jep kuptim asaj që përjeton. Personazhi i saj ndërtohet me humor, fantazi, ndjeshmëri dhe vendosmëri. Ajo ka një marrëdhënie të veçantë me familjen, shkollën dhe shoqërinë, dëshira të veta dhe mënyrën e vet për të njohur dhimbjen e të tjerëve. Pikërisht kjo plotësi e botës së fëmijëve i jep librit fuqinë e tij letrare dhe njerëzore.

Duke i besuar rrëfimin Inës, Mojsova-Çepishevska krijon një afërsi të drejtpërdrejtë mes saj dhe lexuesit. Për fëmijët që në librat kërkojnë përvojën e tyre, ajo sjell mundësinë e njohjes. Për ata që sapo do të takohen me një botë të ngjashme me të sajën, Ina është një shoqe e re dhe një ftesë për zbulim. Për të rriturit, zëri i saj është një thirrje për të rishikuar pritshmëritë e tyre ndaj fëmijës.

Forma e ditarit, që përfshin javën e parë shkollore të Inës, i jep një afërsi të drejtpërdrejtë një pyetjeje thelbësore: sa jemi të gatshëm t’i mundësojmë çdo fëmije të përkasë vërtet? Përmes përvojës së formuar letrare të Inës, pranimi merr dimensione konkrete njerëzore: durim, mbështetje, afërsi dhe liri për të mësuar me ritmin e vet. Libri hap hapësirë për bisedë në familje dhe në klasë, me respekt për ndjenjat e fëmijëve dhe të të rriturve.

„Për fëmijët, Ina mund të bëhet shoqe. Për të rriturit, ajo është një testim i mënyrës se si shohim dhe dëgjojmë“, thekson Ivan Antonovski në vlerësimin e tij kritik. Ai e njeh vlerën e veprës në zërin bindës të fëmijës, kompozimin e menduar dhe imazhet që tregojnë së bashku me fjalët.

Ilustrimet e Ivanka NiBa zhvillojnë botën emocionale të librit me një shprehje vizuale të njohur. Veçoria e botimit plotësohet nga faqet e lëna për lexuesin që të vazhdojë ditarin përmes shkrimit, vizatimit dhe kolazhit. Kështu, takimi me Inën shndërrohet në mundësinë që vetë fëmija të shprehë ndjenjat e tij dhe të lërë gjurmën e vet në libër.

Pas „Çelësi në bravën e fëmijërisë“ dhe „Nga Kapuçja e Kuqe te Xhinxhuze“, Mojsova-Çepishevska hap një kapitull të ri krijues me një vepër ku takohen njohuritë e saj për letërsinë për fëmijë dhe ndjeshmëria për tregimet që meritojnë të rrëfehen. „INA“ sjell emocionin e një libri të parë dhe fuqinë e një tregimi që na prek të gjithëve.

„Unë shkëlqej ndryshe. Jo shumë fort, por ngrohtë“, thotë Ina.