Alarm ajror në Baltik: Lituania kërkoi strehim, NATO ngriti avionë luftarakë, Polonia heton një hyrje të mundshme të dronit

Autoritetet lituaneze këtë mëngjes u kërkuan banorëve të pjesëve qendrore dhe veriore të vendit të kërkojnë strehim për shkak të një kërcënimi të mundshëm nga një objekt fluturues i paidentifikuar. Në reagim ndaj incidentit, avionë luftarakë të NATO-s u ngritën në ajër, dhe aeroporti në Kaunas, qyteti i dytë më i madh në vend, ndërpreu trafikun ajror për rreth një orë.
Alarm u shpall edhe në fqinjën Letoni, ndërsa ushtria polake njoftoi se po verifikon mundësinë që një objekt i panjohur të ketë hyrë në hapësirën ajrore polake.
Ushtria lituaneze dhe Qendra Kombëtare për Menaxhimin e Krizave lëshuan një paralajmërim të kuq për shkak të një kërcënimi të mundshëm nga ajri. Banorëve në zonat e prekura u rekomandua të strehoheshin, ndërsa avionë luftarakë nga misioni i NATO-s për mbikëqyrjen e hapësirës ajrore u dërguan drejt zonës ku ishte vërejtur objekti.
Ende nuk është bërë e ditur për çfarë objekti bëhet fjalë, nga ku ka ardhur dhe nëse paraqiste një rrezik të menjëhershëm për popullsinë ose për trafikun civil ajror.
Aeroporti në Kaunas u rihap, alarmi u hoq pas një ore
Paralajmërimi i sigurisë çoi në ndërprerje të përkohshme të fluturimeve në aeroportin e Kaunas. Pas rreth një ore, aeroporti u rihap përsëri.
Ndërkohë, autoritetet letone lëshuan një paralajmërim të verdhë për disa rajone pranë kufirit me Lituaninë. Ushtria letone paralajmëroi për një kërcënim të mundshëm në hapësirën ajrore, por nuk publikoi detaje shtesë për natyrën e objektit.
Sipas informacionit të Reuters, alarmet në të dy vendet baltike u hoqën pas rreth një ore.
Në rrjetet sociale u shfaqën informacione se droni kishte lënë hapësirën ajrore lituaneze dhe kishte hyrë në atë letoneze. Megjithatë, derisa të publikohen rezultatet zyrtare të verifikimeve, mbeten të paqarta trajektorja e saktë, origjina dhe lloji i aeroplanit.
Incidenti rihapi debatin për sigurinë e hapësirës ajrore të vendeve baltike, të cilat për shkak të pozicionit gjeografik dhe luftës në Ukrainë janë veçanërisht të ndjeshme ndaj aktiviteteve të dyshimta ajrore pranë kufijve të tyre.
Polonia heton një hyrje të mundshme në hapësirën ajrore
Paralelisht me ngjarjet në Baltik, ushtria polake nisi një hetim pas dyshimit se një objekt i paidentifikuar mund të ketë hyrë në hapësirën ajrore të vendit.
Në rajonin e Lublin, pranë kufirit me Ukrainën, u vendos një ekip tokësor kërkimi dhe shpëtimi me detyrë të kontrollojë zonën ku mund të ketë rënë objekti.
Autoritetet polake deri tani nuk kanë konfirmuar se ka pasur shkelje të hapësirës ajrore. Po verifikohen rrethanat e incidentit dhe gjurmët e mundshme të aeroplanit.
Ende nuk ka prova që rasti në Poloni lidhet me objektin e vërejtur mbi Lituaninë dhe Letoninë. Bëhet fjalë për kontrolle të ndara të sigurisë, dhe lidhja eventuale mund të përcaktohet vetëm pas informacioneve shtesë nga institucionet kompetente.
Dronët po bëhen një sfidë gjithnjë e më e madhe për sigurinë e NATO-s
Alarmet e fundit ndodhin pas një serie incidentesh me mjete fluturuese pa pilot në hapësirën ajrore të vendeve anëtare të NATO-s në Evropën lindore dhe verilindore.
Në muajt e kaluar janë regjistruar raste ku dronët kanë dalë nga trajektorja e parashikuar dhe kanë hyrë në hapësirën ajrore të vendeve fqinje. Autoritetet ukrainase në raste të veçanta kanë pretenduar se ndërhyrja elektronike ruse në sinjalet e navigimit ka kontribuar në devijimin e aeroplanëve.
Megjithatë, origjina e çdo droni konkret duhet të përcaktohet veçmas. Vetëm vëzhgimi i një objekti të panjohur nuk është i mjaftueshëm për të përfunduar se kush e ka dërguar ose nëse bëhet fjalë për shkelje të qëllimshme të hapësirës ajrore.
Për vendet baltike, problemi është veçanërisht i ndjeshëm për shkak të afërsisë me Rusinë dhe Bjellorusinë, si dhe për shkak të pozicionit të tyre gjeografik në pjesën lindore të NATO-s. Në këto kushte, edhe një incident relativisht i vogël mund të shkaktojë aktivizimin e sistemeve të paralajmërimit, mbylljen e përkohshme të aeroporteve dhe ngritjen e avionëve luftarakë.
Paralajmërimet e kuqe dhe të verdha kanë qëllime të ndryshme, por qëllimi i tyre është të informojnë në kohë qytetarët dhe t'u mundësojnë shërbimeve të sigurisë të reagojnë para se të përcaktohet plotësisht natyra e kërcënimit.
Rumania më parë rrëzoi dy dronë mbi Detin e Zi
Brenga për sigurinë në rajon u rrit më tej pas incidentit në Rumani, ku avionët luftarakë F-16 rrëzuan dy dronë që kishin hyrë në hapësirën ajrore rumune mbi Detin e Zi.
Sipas Ministrisë së Mbrojtjes së Rumanisë, droni i parë u vërejt në orën 17:59 dhe u rrëzua dy minuta më vonë, rreth 25 kilometra në juglindje të Sulinës. I dyti hyri në hapësirë në orën 18:01 dhe u rrëzua në 18:05, rreth 20 kilometra në lindje të qytetit.
Autoritetet rumune njoftuan se aeroplanët ishin nga familja "Geran", një lloj mjete fluturuese pa pilot që Rusia përdor në luftën kundër Ukrainës.
Incidenti ndodhi në një periudhë të aktiviteteve të shtuar ushtarake në Detin e Zi, ku u raportuan edhe sulme me dronë ndaj anijeve tregtare pranë bregdetit rumun dhe bullgar.
Rumania dhe Bullgaria kërkuan mbështetje shtesë nga NATO për mbrojtjen e rajonit dhe përballimin e kërcënimeve nga mjetet fluturuese pa pilot.



