Studentët në Serbi paralajmërojnë për “votues fantazmë”

Vetëm 11 ditë para zgjedhjeve të parakohshme parlamentare në Serbi, rrjedha e fushatës dhe procedurat zgjedhore nxisin dyshime se procesi i votimit mund të jetë i dëmtuar nga manipulime dhe keqpërdorime.

Këto dyshime rrjedhin kryesisht nga fakti se lista e vetme zgjedhore në Serbi është përfunduar zyrtarisht me gjithsej 6.450.523 votues, ndërsa regjistrimi i popullsisë në tetor 2022 regjistroi gjithsej 6.647.003 banorë.

Kjo mospërputhje tregon se në Serbi ka vetëm 196.480 banorë nën moshën 18 vjeç – të cilët, rrjedhimisht, nuk kanë të drejtë vote. Një anëtar i komisionit përgjegjës për auditimin e listës zgjedhore theksoi se prej kohësh ekziston skepticizëm publik lidhur me besueshmërinë e regjistrit të votuesve.

Njëkohësisht, publiku, opozita dhe sektori joqeveritar vënë në dukje se është matematikisht e pamundur që të rriturit me të drejtë vote të përbëjnë 98 për qind të popullsisë totale, duke pasur parasysh se të miturit përbëjnë një pjesë shumë më të madhe të popullsisë.

Analizat e të dhënave të disponueshme publikisht zbulojnë se më shumë se gjysmë milioni votues në regjistër nuk kanë adresë të plotë – konkretisht, emër rrugë dhe numër shtëpie.

Kritika të gjera për procesin zgjedhor
Sipas një hulumtimi të fundit të Radios Evropa e Lirë (RFE), rreth 85.000 votues në vetëm 13 komuna kufitare janë regjistruar me adresa fiktive, si p.sh. “pa rrugë – 0”.

Paralajmërimet nga opozita lidhur me të ashtuquajturit “votues fantazmë” vazhdojnë prej muajsh, dhe sipas të dhënave zyrtare, më shumë se 500.000 votues pa adresë të saktë të regjistruar do të kenë të drejtë vote në zgjedhjet e parakohshme parlamentare më 25 tetor.

Ministria serbe për Administratë Shtetërore dhe Vetëqeverisje Lokale dhe Ministria e Punëve të Brendshme serbe nuk dhanë përgjigje bindëse për pyetjet e mediave lidhur me ndryshimet drastike në listën zgjedhore dhe regjistrin.

Ana Godzhevac, anëtare e komisionit për verifikimin e listës zgjedhore që përfaqëson Partinë opozitare për Liri dhe Drejtësi, thotë se askush nuk e di me siguri sa votues ka në të vërtetë në Serbi; ajo pretendon se lista përfshin padyshim persona që nuk duhet të jenë aty, sepse – siç deklaroi për N1 – ata janë regjistruar në adresa fiktive në Serbi, veçanërisht në Beograd, kryesisht gjatë viteve 2022 dhe 2023.

Ndërkohë, raportimet mediatike kanë treguar raste ekstreme, si në qytetin Priboj në jugperëndim të Serbisë, ku madje 247 votues janë regjistruar në një shtëpi me sipërfaqe prej 88 metrash katrorë.

“Votues fantazmë”
Njëkohësisht, një lëvizje studentore dhe opozita kanë tentuar pa sukses të bindin Komisionin Republikan Zgjedhor (KZR) dhe Ministrinë e Punëve të Jashtme të hapin më shumë vendvotime në diasporë – ku, sipas pretendimeve të tyre, janë regjistruar për votim 110.000 votues – çka ka çuar në përfundimin se më shumë se 20.000 shtetas serbë jashtë vendit nuk do të mund të marrin pjesë në zgjedhjet e 25 tetorit.

Ndërkohë, KZR ka refuzuar ankesat e “Listës Studentore” lidhur me vendvotimet dhe kohën e votimit jashtë vendit, çka ka nxitur lëvizjen studentore të paraqesë padi në Gjykatën Administrative, duke akuzuar KZR-në për “sabotim zgjedhor”.

Akuzat kryesore të ngritura nga grupi “Lista Studentore – Studentët fitojnë” janë se Ministria e Punëve të Jashtme dhe Ministria për Administratë Shtetërore – me pëlqimin e heshtur të Komisionit Republikan Zgjedhor (KZR) – kanë filtruar me vetëdije dhe qëllim aplikimet për “të reduktuar artificialisht numrin e votuesve dhe për të justifikuar mbylljen e ambasadave, heqjen e vendvotimeve dhe futjen e votimit natën” në Australi, Kinë, SHBA, Kanada dhe Brazil.

Në Nju Jork, për shembull, votimi pritet të fillojë në orën 2:00 të mëngjesit. Anketat e opinionit publik tregojnë një garë të pasigurt në zgjedhjet e parakohshme parlamentare më 25 tetor midis Partisë Progresiste Serbe në pushtet – lista e së cilës udhëhiqet nga Aleksandar Vuçiç, deri kohët e fundit president – dhe Listës Studentore, e cila ka mbështetje të fortë në diasporë dhe tashmë ka mobilizuar dhjetëra mijëra njerëz për pjesëmarrje, me qëllim rritjen e pjesëmarrjes së votuesve.