(Video) Eskalimi i protestave në Shqipëri: Studentët djegin ndërtesa shtetërore dhe banka, kërkojnë dorëheqjen e Ramës

Demonstratat masive studentore në kryeqytetin shqiptar, Tiranë, gjatë 24 orëve të fundit u kthyen në përplasje të zgjatura dhe të dhunshme me policinë.

Demonstruesit dogjën ndërtesa të institucioneve shtetërore dhe ambiente bankash, thyen dritare dhe hodhën gurë ndaj punonjësve të policisë. Policia përdori topa uji dhe gaz lotsjellës për të shpërndarë turmën.

Gazeta britanike „The Guardian“ raportoi se 23 policë dhe gjashtë persona të tjerë kërkuan ndihmë mjekësore, ndërsa 35 persona u arrestuan. „Reuters“ raportoi për zjarre në ndërtesën e Ministrisë së Arsimit dhe në dy vende të bankave, përfshirë një degë të „Raiffeisen Bank“ pranë Ministrisë.

Kjo eskalim përbën shpërthimin më serioz të dhunës kundër qeverisë së kryeministrit Edi Rama, pas valës së gjatë të protestave që filloi këtë verë. Pakënaqësia, e cila fillimisht ishte e fokusuar në investimet e mëdha turistike përgjatë bregdetit jugor të vendit, gradualisht u shndërrua në një lëvizje më të gjerë kundër korrupsionit, pushtetit aktual dhe mungesës së besimit në elitën politike.

Demonstratat në Tiranë nisën për shkak të pakënaqësisë në rritje të të rinjve lidhur me gjendjen e universiteteve, kushtet në konviktet studentore, kostot e arsimit të lartë dhe realitetin e jetës së përditshme.

Organizatorët studentorë përmendin si probleme kryesore mbështetjen e pamjaftueshme financiare, rritjen e tarifave dhe perspektivat e pasigurta të karrierës pas diplomimit.

Sipas „The Guardian“, dhjetëra mijëra njerëz dolën në rrugët e kryeqytetit. Protesta u përhap shpejt jashtë kërkesave të lidhura me sistemin arsimor, duke u shndërruar në demonstrata kundër qeverisë së Edi Ramës.

Autoritetet dënuan dhunën dhe paralajmëruan se individët që sulmojnë policët, vënë zjarr në ndërtesa ose shkatërrojnë pronën do të mbajnë përgjegjësi personale para ligjit.

Zëvendëskryeministrja, Albana Koçi, deklaroi se, megjithëse e drejta për protestë është legjitime, ajo nuk mund të shërbejë si justifikim për dhunë, shkatërrim të infrastrukturës urbane apo përplasje në rrugë. Ajo bëri thirrje që studentët dhe qytetarët që mbështesin shprehjen paqësore të qëndrimeve të distancohen nga vandalizmi.

Presidenti shqiptar, Bajram Begaj, dënoi dhunën dhe bëri thirrje për qetësim të situatës. „E drejta për protestë paqësore është themel i demokracisë dhe detyrë e shtetit është ta garantojë atë. Megjithatë, dhuna nuk mund të jetë mjet për shprehjen e pakënaqësisë, dhe përdorimi i forcës nga policia nuk duhet të tejkalojë kufijtë ligjorë dhe parimin e proporcionalitetit“, tha Begaj.

Presidenti ftoi të rinjtë të përfshihen në dialog me të.

Planet e investimeve ku përfshihet Jared Kushner dhe kompania e tij „Affinity Partners“ parashikojnë zhvillimin e turizmit në shkallë të madhe përgjatë bregut jugor të Shqipërisë, duke përfshirë projekte pranë ishullit Sazan dhe zonës bregdetare të Zvernecit. Vlera e njërit prej këtyre projekteve vlerësohet rreth 1.4 miliardë euro. Zona rreth lagunës së Nartës dhe zonat e mbrojtura bregdetare në jug të Shqipërisë kanë vlerë të madhe nga aspekti i ruajtjes së natyrës; sipas raporteve ndërkombëtare, ato përbëjnë habitat për flamingot, fokat dhe breshkat detare. Organizatat mjedisore paralajmëruan për rreziqet potenciale ndaj biodiversitetit nëse ndërtimi dhe infrastruktura shoqëruese hyjnë në këto zona natyrore të ndjeshme.

Kundërshtarët e projektit shprehën shqetësim jo vetëm për ndikimin në mjedis, por edhe për transparencën e procesit. Në një raport të 4 qershorit, „Al Jazeera“ njoftoi se Prokuroria Speciale e Shqipërisë për luftën kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar ka nisur hetime për fonde të lidhura me blerjen dhe shitjen e tokës të destinuar për këto investime.

Kryeministri shqiptar, Edi Rama, mbrojti investimet turistike duke pretenduar se ato mund të tërheqin kapital, të hapin vende pune dhe të mbështesin zhvillimin e vendit si destinacion turistik.

Kritikët, megjithatë, mendojnë se përfitimet ekonomike nuk mund të justifikojnë mungesën e transparencës apo dëmin potencial ndaj zonave natyrore të mbrojtura.

Bashkimi Evropian shprehu shqetësim për eskalimin e dhunshëm në Tiranë. Delegacioni i BE-së në kryeqytetin shqiptar njoftoi se është i informuar për raportet mbi përdorimin e tepruar të forcës nga policia ndaj demonstruesve dhe gazetarëve, duke bërë thirrje për një hetim urgjent dhe ulje të tensioneve.

foto/EPA