Nëntori në Kinotekën: Kujtesa filmike, rivlerësime historike dhe një vështrim drejt bashkëkohësisë

Programi i nëntorit në Kinotekën e Maqedonisë paraqet një përmbledhje të larmishme të përvojave filmike, perspektivave historike dhe përcaktimeve estetike që formësojnë kinematografinë si art, dokument shoqëror dhe hapësirë e kujtesës kulturore. Në të ndërthuren projeksione jubileu të realizimeve të rëndësishme nga kinematografia maqedonase, prodhime bashkëkohore vendore dhe rajonale, vepra filmike nga kinematografitë aziatike dhe mundësi për zbulim të ri të autorëve të cilët krijimtaria e tyre ka lënë gjurmë të përhershme në historinë tonë kulturore. Një vend të veçantë në këtë repertor e zë filmi dokumentar „Australi, Australi“ i Stole Popovit, i cili këtë vit shënon gjysmë shekulli nga premiera e tij. Projekcioni është caktuar për 28 nëntor.

Programi i nëntorit fillon me Festivalin Etnologjik të Filmit më 3 nëntor, pas të cilit vijon Java e Filmit Japonez, e cila zhvillohet në disa mbrëmje midis 4 dhe 10 nëntorit. Në kuadër të shënimit të 20-vjetorit të premierës, në program është „Libri Sekret“ (2006) i Vlado Cvetanovskit. Një kthim tjetër i rëndësishëm historik është projekcioni i „Etja“ (1971) i Dimitrije Osmanlit, i caktuar për 18 nëntor, me rastin e 55-vjetorit të premierës.

Programi i nëntorit nuk mbetet i mbyllur vetëm në retrospektivat historike. Prodhimet bashkëkohore zgjerojnë perspektivën drejt temave që përcaktojnë realitetin shoqëror të sotëm: fuqia e korporatave, trauma historike, pabarazitë gjinore dhe trashëgimia e ndarjeve politike. Në kuadër të këtij cikli filmash, vizitorët do të kenë mundësi të shohin „Kojoti kundër sistemit“ (Coyote vs. Acme, 2026), në regji të Dejv Grinit, „Jetim“ (Árva, 2025) nga regjisori hungarez Laslo Nemeš dhe „Skateboarding nuk është për vajza“ (2026), në regji të Dina Dumës.

Për trashëgiminë jugosllave dhe kërkimet bashkëkohore të identiteteve do të flitet në filmin „Jugo shkon në Amerikë“ (Yugo ide u Ameriku, 2026), në regji të Filip Grujiqit dhe Aleksa Brokoviqit, i cili është në repertorin e Kinotekës më 11 nëntor.

Në repertorin e nëntorit është paralajmëruar edhe një projekcion retrospektiv i veprave nga krijimtaria e Darko Markoviqit, më 21 nëntor, si dhe Java e Filmit Grek, e parashikuar për 25, 26 dhe 27 nëntor.

Programi i plotë është në linkun vijues: PROGRAMI I NËNTORIT