Praktikë e lashtë që mund të shkurtrojë simptomat e ftohjes për disa ditë

Nis me një kruarje të lehtë në fyt, pastaj vjen teshtitja, kollitja, rrjedhja e hundës dhe hundë e bllokuar, ndonjëherë ethe. Ftohja zgjat mesatarisht nëntë ditë dhe nuk ka ilaç që thjesht ta parandalojë atë.

Sipas rezultateve të këtyre studimeve, shpëlarja e hundës jo vetëm që mund të shkurtrojë kohëzgjatjen e sëmundjes, por edhe të ulë transmetimin e virusit tek të tjerët, si dhe nevojën për antibiotikë. Disa gjetje tregojnë mundësinë e uljes së rrezikut të hospitalizimit.

Kjo është një metodë e thjeshtë dhe e lirë që nuk kërkon recetë mjekësore. Mjekët e përdorin edhe për alergji, kongjestion kronik nazal, rrjedhje sekreti pas murit të pasmë të faringut dhe infeksione të shpeshta të sinuseve.

Praktikë mijëra vjeçare
Shpëlarja e hundës përfshin larjen e zgavrës nazale me solucion kripë. Për këtë mund të përdoren mjete të ndryshme – nga shishet me spërkatës ose shtesa për shpëlarje deri te enët tradicionale, enë që ngjajnë me një çajnik të vogël.

Praktika e shpëlarjes së hundës rrjedh nga tradita ayurvedike, një sistem i mjekësisë tradicionale indiane me rrënjë që datojnë më shumë se 5,000 vjet më parë.

Përdorimi i enës neti mund të gjurmohet të paktën deri në shekullin e 15-të. Në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, kjo metodë tërhoqi më shumë vëmendje publike në vitin 2012, pasi doktori Mehmet Oz demonstroi përdorimin e saj në shfaqjen e Oprah Winfrey.

Sidoqoftë, metoda të ngjashme nuk ishin të panjohura as në pjesë të tjera të botës. Mjekët antikë grekë dhe romakë kishin mjete të tyre për shpëlarjen e hundës, dhe revistat mjekësore shkruanin për këto procedura më shumë se një shekull më parë. Revista mjekësore “Lancet”, për shembull, shkroi për shpëlarjen e hundës që në vitin 1902.

Si funksionon solucion fiziologjik
Ekzistojnë disa mekanizma që mund të shpjegojnë përfitimet e ujitjes nazale. Më i thjeshti është shpëlarja mekanike e rrugëve të hundës.

Kështu hiqen mukusi dhe depozitat, si dhe grimcat virale, alergjenët dhe substancat e ndryshme nga mjedisi që mund të irritojnë membranën mukozale.

Mekanizmi tjetër lidhet me karakteristikat e solucionit fiziologjik dhe vlerën e tij pH. Një mjedis i tillë mund të jetë më pak i përshtatshëm për viruset dhe të vështirësojë shumimin e tyre.

Shpëlarja e hundës mund të ndihmojë edhe në mekanizmin natyral mbrojtës të trupit. Sipërfaqja e rrugëve të hundës është e mbuluar me struktura mikroskopike të ngjashme me qime të njohura si cilie.

Ato lëvizin në mënyrë të koordinuar dhe funksionojnë si një lloj eskalatori – ndihmojnë në heqjen e viruseve, mukusit dhe grimcave të tjera të huaja nga traktet respiratore. Solucioni fiziologjik ndihmon që ky mekanizëm të mbetet funksional.

Simptomat zgjatin rreth dy ditë më pak
Një nga studimet më të mëdha për këtë metodë përfshiu më shumë se 11,000 persona, dhe rezultatet u botuan në vitin 2024 në revistën mjekësore “Lancet”.

Kërkimi tregoi se tek njerëzit që filluan të shpëlarin hundën me solucion fiziologjik sapo u shfaqën simptomat e para dhe e bënin këtë deri në gjashtë herë në ditë, periudha me simptoma ishte rreth dy ditë më e shkurtër.

Rezultatet e studimeve më të vogla ishin edhe më të theksuara – në disa prej tyre, kohëzgjatja e sëmundjes u shkurtua deri në katër ditë.

Studimet gjithashtu tregojnë mundësinë e uljes së përhapjes së infeksionit. Në një studim të kryer midis pacientëve të hospitalizuar, pasi Covid-19 u konfirmua me tamponë nazalë, pacientët shpëlanin hundën me solucion fiziologjik çdo katër orë për 16 orë.

Ata vunë re një ulje prej 8.9 për qind të ngarkesës virale, ndërsa në grupin kontroll, ngarkesa virale vazhdoi të rritej në të njëjtën periudhë.

Përfitimet potenciale të shpëlarjes nazale nuk kufizohen vetëm në infeksionet virale akute.

Një meta-analizë tregon se përdorimi i rregullt i kësaj metode tek njerëzit me rinit alergjik, i njohur edhe si ethet e polenit, mund të ulë ndjeshëm nevojën për ilaçe anti-alergjike.

Sipas rezultateve të asaj analize, përdorimi i ilaçeve anti-alergjike mund të ulet deri në 62 për qind.

Shpëlarja e hundës përdoret edhe për kongjestion kronik, rrjedhje sekreti pas murit të pasmë të faringut dhe infeksione të shpeshta të sinuseve.

Antibiotikë më pak të panevojshëm
Një nga përfitimet potencialisht më të rëndësishme të kësaj metode të thjeshtë mund të jetë ulja e përdorimit të panevojshëm të antibiotikëve.

Është e njohur që antibiotikët nuk shkurtrojnë kohëzgjatjen e infeksioneve virale të traktit respirator as nuk lehtësojnë ashpërsinë e tyre. Megjithatë, ata ende shpesh përshkruhen për pacientët me simptoma të infeksioneve respiratore.

Disa studime kanë treguar se pacientët janë më të kënaqur nga vizita tek mjeku kur largohen me recetë për antibiotikë, gjë që mund të jetë një nga arsyet e përshkrimit të tepruar të tyre.

Vlerësohet se rreth 10 milionë receta të panevojshme për antibiotikë lëshohen çdo vit për shkak të infeksioneve virale.