ESK: Pa taksa të reja, Bashkimit Evropian i kërcënohet deficit buxhetor prej dy miliardë eurosh

Buxheti afatgjatë i Bashkimit Evropian (BE) mund të përballet me një "deficit të konsiderueshëm" nëse vendet anëtare nuk arrijnë të bien dakord për të ardhura të reja tatimore, ndërsa shpenzimet për shërbimin e borxhit të përbashkët evropian vazhdojnë të rriten, paralajmëroi Gjykata Evropiane e Kontrolleve (ESK).

"Është e rëndësishme të theksohet se rreth 20 përqind e buxhetit të propozuar prej dy miliardë eurosh varet nga burime të reja të të ardhurave që ende nuk janë miratuar", deklaroi kryetari i Gjykatës Evropiane të Kontrolleve, Toni Marfi, njoftoi "Reporter".

Siç paralajmëroi Marfi, nëse këto të ardhura nuk realizohen, BE mund të përballet me një deficit të konsiderueshëm buxhetor, i cili, siç u theksua, do të kërkonte kontribute më të mëdha nga vendet anëtare ose "ulje të ambicieve të përgjithshme buxhetore".

Vlerësimi i Gjykatës Evropiane të Kontrolleve u publikua në një kohë kur vendet anëtare janë thellësisht të ndara rreth madhësisë totale të buxhetit të BE-së dhe mënyrës së financimit të tij, ndërsa përpiqen të arrijnë një marrëveshje për buxhetin për periudhën 2028-2034 deri në fund të vitit.

Komisioni Evropian më parë paralajmëroi se buxheti i BE-së mund të ulet me 40 përqind nëse vendet anëtare nuk arrijnë të bien dakord për të ardhurat e reja të BE-së, të njohura si "burime të veta", dhe njëkohësisht refuzojnë të rrisin kontributet kombëtare.

Në raportin vjetor për buxhetin e BE-së për vitin 2025, Gjykata Evropiane e Kontrolleve theksoi se borxhi i BE-së në fund të vitit të kaluar ishte 738.9 miliardë euro, krahasuar me rreth 600 miliardë euro një vit më parë.

"Borxhi i BE-së mund të arrijë në një miliard euro deri në vitin 2027, dhe instrumenti 'Gjenerata e Re BE' është një nga faktorët kryesorë", thuhet në raportin e Gjykatës Evropiane të Kontrolleve.

Instrumenti "Gjenerata e Re BE", një fond rikuperimi me vlerë deri në 750 miliardë euro, i cili u lançua gjatë pandemisë COVID-19 për të zbutur pasojat ekonomike të saj, ishte rasti i parë kur BE-ja lëshoi së bashku borxh në këtë shkallë.

BE duhet të fillojë të shlyejë borxhin e krijuar gjatë pandemisë, në një periudhë prej 30 vjetësh, që përfundon në vitin 2058.

Propozimi i Komisionit Evropian për buxhetin e ardhshëm të BE-së prej dy miliardë eurosh parashikon 168 miliardë euro për periudhën 2028-2034 për shlyerjen e borxhit dhe shpenzimet për shërbimin e tij.

Gjykata Evropiane e Kontrolleve gjithashtu theksoi se propozimi i Komisionit Evropian lejon "borxh të ri të konsiderueshëm", duke përfshirë deri në 100 miliardë euro për mbështetjen e Ukrainës dhe deri në 395 miliardë euro për instrumentin e përgjigjes ndaj krizave.