Ishulli i gjarpërinjve në Brazil: 3.000 gjarpërinj helmues jetojnë në vetëm 43 hektarë, hyrja është rreptësisht e ndaluar

Në rreth 35 kilometra nga bregu i shtetit federal brazilian Sao Paulo ndodhet një ishull ku njerëzit pothuajse nuk kanë akses. Ilha da Queimada Grande, i njohur edhe si Ishulli i gjarpërinjve, është habitat natyror i rreth 3.000 mostrave të njërit prej llojeve më të pazakonta dhe më të rralla të gjarpërinjve helmues në botë.

Ishulli zë një sipërfaqe prej rreth 43 hektarësh, është i gjatë afërsisht 1.5 kilometra dhe ka brigje të pjerrëta që e bëjnë të vështirë qasjen. Nuk ka banorë të përhershëm as burime uji për pije, por përbën një ekosistem unik ku për mijëra vjet është zhvilluar një botë e veçantë shtazore.

Banori më i njohur i ishullit është gjarpri i arit i ishullit (Bothrops insularis) – një gjarpër helmues që natyrshëm nuk gjendet në asnjë vend tjetër të planetit. Për shkak të izolimit të gjatë, kjo specie ka zhvilluar përshtatje të veçanta, veçanërisht në mënyrën e ushqyerjes. Ndryshe nga gjarpërinjtë e ngjashëm në tokë, që zakonisht kapin gjitarë të vegjël, gjarpri i arit i ishullit është përshtatur për të gjuajtur zogj.

Sipas të dhënave të Institutit brazilian "Butantan", në ishull jetojnë rreth 3.000 mostra të kësaj specie. Përqendrimi i madh i gjarpërinjve në një sipërfaqe relativisht të vogël e bën këtë një nga vendet me dendësinë më të madhe të popullsisë së një specie gjarpërinjsh në botë.

Që nga viti 1985 ishulli është zonë e mbrojtur, dhe hyrja është rreptësisht e kufizuar, si për shkak të rrezikut nga gjarpërinjtë helmues, ashtu edhe për ruajtjen e botës së tij unike shtazore. Atje mund të qëndrojnë vetëm studiues dhe ekspertë të autorizuar posaçërisht, me leje paraprake nga institucionet kompetente dhe me pajisje mbrojtëse adekuate.

Mbajtja e mbrojtjes është e nevojshme edhe sepse gjarpri i arit të ishullit është një specie e rrezikuar. Kufizimi i pranisë njerëzore ndihmon në parandalimin e shkatërrimit të bimësisë dhe mbledhjes së paligjshme të kafshëve.

Kjo ekosistem i pazakontë ka lindur mijëra vjet më parë, kur për shkak të rritjes së nivelit të detit një pjesë e tokës u nda nga kontinenti. Të izoluar nga popullatat tokësore, gjarpërinjtë gradualisht u përshtatën me kushtet e reja dhe mungesën e preve të zakonshme. Kështu zhvilluan aftësinë për të gjuajtur zogj që ndalen në ishull gjatë migrimeve.

Edhe pse për Ishullin e gjarpërinjve rrëfehen legjenda të shumta prej vitesh, shkencëtarët paralajmërojnë se disa nga tregimet që qarkullojnë për të nuk mbështeten në prova. Helmi i gjarprit të arit të ishullit është me të vërtetë i rrezikshëm, por pretendimet për fuqinë e tij të supozuar mbinatyrore nuk janë të sakta.

Sot Ilha da Queimada Grande përbën një rezervat natyror të rëndësishëm, të cilin shkencëtarët e studiojnë me kujdes për të ruajtur një nga llojet më të rralla të gjarpërinjve në botë.