Shumica e punonjësve shëndetësorë janë të vetëdijshëm për korrupsionin, por vetëm një pjesë e vogël e tyre raportojnë

Mbi 160 punonjës dhe bashkëpunëtorë shëndetësorë nga e gjithë vendi kaluan në trajnime rajonale për luftën kundër korrupsionit në shëndetësi. Në trajnimet morën pjesë mjekë, infermierë, mamia, psikologë, punonjës socialë dhe personel administrativ, dhe u mbajtën në tetë qytete në të gjitha rajonet planore të Maqedonisë.

Kjo është pjesë e aktiviteteve për rritjen e kapaciteteve të personelit mjekësor për të njohur të gjitha format e korrupsionit dhe për t'u përfshirë në parandalimin e tyre, dhe u mbajt në kuadër të projektit „Sistem më i fortë për mbrojtje më të drejtë: Ulja e korrupsionit në shëndetësi“, i cili zbatohet nga Shoqata për emancipim, solidaritet dhe barazi të grave – ESE.

„Qëllimi është të forcohen njohuritë dhe kapacitetet praktike të pjesëmarrësve për veprim profesional dhe etik, njohjen e rreziqeve të korrupsionit dhe formave të ndryshme të korrupsionit, kuptimin e dimensionit gjinor të tyre, si dhe reagimin e duhur dhe përdorimin e mekanizmave për raportim. Përmes shembujve praktikë, diskutimeve dhe punës interaktive, pjesëmarrësit lidhën këto tema me praktikën e tyre profesionale të përditshme, dhe punuan gjithashtu për përmirësimin e standardeve profesionale, trajtimin e barabartë të pacientëve dhe integritetin në institucionet shëndetësore“, deklaroi Borjan Pavlovski nga Shoqata ESE.

Shumica e punonjësve shëndetësorë janë të vetëdijshëm për praninë e praktikave korruptive, por vetëm një pjesë e vogël e tyre reagojnë ose raportojnë rastet, tregoi hulumtimi i Shoqatës ESE, i kryer në fund të vitit 2025.

Afërsisht 84 për qind e punonjësve shëndetësorë mendojnë se korrupsioni është pjesërisht ose shumë i përhapur në sektorin ku punojnë, por vetëm shtatë për qind e atyre që kishin njohuri për korrupsionin e kanë raportuar rastin.

„Besoj se për këtë temë duhet të flitet shumë më tepër, me qëllim ngritjen e vetëdijes, forcimin e besimit të ndërsjellë dhe që punonjësit shëndetësorë të njohin dhe raportojnë më guxim dyshimet për korrupsion. Në këtë kuadër, është veçanërisht e rëndësishme të ekzistojë një sistem efektiv që do të mbrojë raportuesit, do të sigurojë që çdo raportim të shqyrtohet në mënyrë të thelluar, të pavarur dhe të drejtë, dhe kur të konfirmohen parregullsitë, do të mundësojë marrjen e masave të përshtatshme për të parandaluar përsëritjen e këtyre rasteve“, vlerëson dr. Nina Bliznakovska Stojkoviq, mjeke familjare nga Kumanova.

Punonjësit shëndetësorë e vlerësuan trajnimin si të dobishëm dhe të zbatueshëm në punën e tyre të përditshme, veçanërisht në njohjen e rreziqeve të korrupsionit, aspektet gjinore të korrupsionit, seksionizmin, trajtimin e barabartë të pacientëve dhe mekanizmat për raportim dhe mbrojtje.

„Një pjesë e madhe e kolegëve u ndeshën për herë të parë me disa forma korrupsioni, si seksionizmi, dhe kështu do të jenë më të lehtë për ta njohur edhe këtë formë korrupsioni. Korrupsioni nuk është vetëm një sfidë institucionale, por edhe çështje e etikës profesionale, përgjegjësisë personale dhe besimit. Qëllimi ynë është të forcojmë vetëdijen se çdo punonjës shëndetësor ka një rol të rëndësishëm në ndërtimin e një sistemi shëndetësor transparent, të drejtë dhe përgjegjës. Lufta kundër korrupsionit është përgjegjësi jonë e përbashkët, dhe çdo pacient meriton trajtim të barabartë, të drejtë dhe dinjitoz“, theksoi dr. Goran Andonov, specialist i mjekësisë së punës i punësuar në Qendrën Shëndetësore Publike „Dr. Pançe Karađozov“ Shkup.

„Diskutimet ishin shumë të gjalla, dhe nevoja për të ndarë përvojat, problemet dhe dilemën aq e madhe, sa që krijohej përshtypja se të gjithë mezi prisnin të thoshin atë që kishin mbajtur gjatë në vete. Kjo më tregoi se ekziston një nevojë reale për edukime të tilla si mundësi për një bisedë të hapur, por edhe konstruktive. Një moment veçanërisht i rëndësishëm për mua ishte kur rastësisht mësova se edukimi nuk përfundoi me slajdin e fundit, por la një përshtypje tek një pjesëmarrës, i cili më pas përmbajtjet ia përcolli gruas së tij. Për mua kjo është vlera e vërtetë. Të nxisë mendimin dhe bisedën që vazhdon të jetojë edhe jashtë sallës së konferencës“, thotë dr. Natasha Ilijoska, mjeke familjare nga Prilepi.

Shoqata ESE po zbatojnë projektin „Sistem më i fortë për mbrojtje më të drejtë: Ulja e korrupsionit në shëndetësi“ me mbështetjen e Expertise France përmes Agjencisë Franceze për Zhvillim. Bëhet fjalë për një iniciativë kombëtare që bazohet në tre aktivitete kryesore – trajnime për punonjësit shëndetësorë për forcimin e rolit të tyre në luftën kundër praktikave korruptive, rritjen e vetëdijes së qytetarëve për njohjen dhe raportimin e korrupsionit, si dhe reformën e politikave dhe proceseve në shëndetësi.