Përkujtim i 155 vjetorit të lindjes dhe 120 vjetorit të vdekjes së Dame Gruevit në Qendrën Kulturore Shqiptare në Sofje
Në Qendrën Kulturore Shqiptare në Sofje, më 21 tetor (e mërkurë), me fillim në orën 18:30, do të përkujtohen përvjetorët – 155 vjet nga lindja dhe 120 vjet nga vdekja e Dame Gruevit. Në ngjarjen, e dedikuar për revolucionarin e madh maqedonas, do të flasë prof. dr. Mihajlo Markoviq.
„Historia e një populli shënohet nga personalitete të cilat veprat, idetë dhe sakrificat e tyre bëhen pjesë e pandashme e kujtesës kolektive. Ndër ta, një vend të veçantë zë Dame Gruev – një nga organizatorët më të rëndësishëm të lëvizjes revolucionare maqedonase, emri i të cilit lidhet ngushtë me aspiratat për liri, dinjitet dhe pavarësi historike.
Me rastin e 155 vjetorit të lindjes dhe 120 vjetorit të vdekjes së tij, ngjarja: „Në dritën e lirisë – për rëndësinë historike të Dame Gruevit“ paraqet një mundësi për të rikujtuar rrugëtimin e tij jetësor, për të kuptuar rëndësinë e veprës së tij revolucionare dhe për të ndriçuar vendin e tij në historinë maqedonase.
I lindur në një kohë sfidash të mëdha historike, Dame Gruev që në rininë e tij u përkushtua rrugës së veprimtarisë arsimore dhe revolucionare. I vetëdijshëm për rëndësinë e arsimit, zgjuarsisë kombëtare dhe veprimit të organizuar, ai u bë një nga nxitësit e idesë për liri dhe një nga njerëzit që lanë gjurmë të thella në zhvillimin e lëvizjes revolucionare maqedonase.
Si një nga themeluesit e Organizatës Revolucionare Maqedonase në Selanik në vitin 1893, Dame Gruev luajti një rol të rëndësishëm në krijimin dhe forcimin e rrjetit të saj organizativ. Veprimtaria e tij ishte e përqendruar në lidhjen e njerëzve rreth një qëllimi të përbashkët, përhapjen e ideve revolucionare dhe nxitjen e vetëdijes për nevojën e luftës së organizuar për liri. Përkushtimi, këmbëngulja dhe aftësitë organizative e rendisin atë ndër personalitetet e shquara që formësuan lëvizjen revolucionare në fund të shekullit të XIX dhe fillim të shekullit të XX.
Rëndësia historike e Dame Gruevit nuk kufizohet vetëm në rolin e tij në krijimin dhe veprimtarinë e Organizatës. Vepra e tij është pjesë e një kohe të mbushur me shpresa, sfida dhe sakrifica, ku aspirata për liri u bë një nxitës i fuqishëm për zgjuarsinë shoqërore dhe kombëtare. Ai i përkiste brezit të revolucionarëve që besonin se ndryshimet kërkojnë vendosmëri, bashkëpunim dhe gatishmëri për sakrificë personale.
Rruga e tij jetësore dëshmon për rëndësinë e zgjedhjes historike dhe për përgjegjësinë që bartën njerëzit që u përkushtuan kauzës revolucionare. Në kushte rreziku dhe pasigurie të vazhdueshme, Dame Gruev vazhdoi të veprojë, duke mbetur i lidhur me idenë e lëvizjes së organizuar dhe aspiratat e njerëzve që e shihnin lirinë si kusht për një jetë me dinjitet.
Në vitin 1906, në malin Petlec, përfundoi jeta e Dame Gruevit. Vdekja e tij shënoi një humbje për lëvizjen revolucionare, por jo fundin e rëndësisë historike të veprës së tij. Emri i tij vazhdoi të jetojë në kujtesën kolektive dhe në historiografi si simbol i përkushtimit ndaj idealeve në të cilat besonte dhe kohës në të cilën liria ishte një nga aspiratat më të mëdha.
Sot, në 155 vjetorin e lindjes dhe 120 vjetorin e vdekjes së tij, përkujtimi i figurës dhe veprës së Dame Gruevit është një mundësi për rikujtim historik, por edhe për kuptim më të thellë të kohës në të cilën jetoi dhe veproi. Është një mundësi për të rishikuar rrethanat historike, për të kuptuar sfidat me të cilat u përballën revolucionarët maqedonas dhe për të kuptuar rëndësinë e kontributit të tyre në formësimin e proceseve historike.
Ruajtja e kujtesës historike nuk do të thotë vetëm kthim në të kaluarën, por edhe përgjegjësi për të studiuar, kuptuar dhe përcjellë përvojat historike tek brezat e ardhshëm. Pikërisht për këtë arsye, biseda për Dame Gruevin është edhe bisedë për rëndësinë e vetëdijes historike, për vlerën e trashëgimisë kulturore dhe kombëtare dhe për nevojën e kërkimit dhe afirmimit të saj të vazhdueshëm.
Në këtë dritë, ngjarja „Në dritën e lirisë – për rëndësinë historike të Dame Gruevit“ i kushtohet kujtimit të një personaliteti të rëndësishëm nga historia maqedonase dhe nxitjes së interesit për jetën, veprimtarinë revolucionare dhe trashëgiminë historike të tij.
Ju ftojmë së bashku të nderojmë Dame Gruevin, të rikthehemi tek vepra e tij dhe të reflektojmë mbi rëndësinë e kujtesës historike si themel i kuptimit tonë për të kaluarën.
Dame Gruev mbetet pjesë e kujtesës historike maqedonase – dëshmi për një kohë, për një luftë dhe për aspiratën për liri që la një gjurmë të përhershme në histori“, shkruhet në njoftimin për ngjarjen në Qendrën Kulturore dhe Informative Maqedonase në Sofje
