Ish-shefi i ushtrisë ukrainase paralajmëron Evropën: Filloni të përgatiteni për luftë

Ukraina ka stabilizuar vijën e frontit dhe ka shkatërruar kapacitetin ofensiv rus përmes eliminimit të një numri të madh ushtarësh, tha për BBC Oleksandr Syrski, ish-komandanti suprem i Forcave të Armatosura të Ukrainës. Kjo është intervista e tij e parë që nga shkarkimi i papritur nga detyra verën e kaluar. Syrski iu përgjigj kritikave ndaj stilit të tij të komandimit dhe shpjegoi rrethanat pas shkarkimit të tij.

Syrski pretendon se humbjet totale ruse në luftë janë gjashtë herë më të mëdha se ato të Ukrainës. "Nëse numërojmë vetëm të vrarët, raporti është madje 11 me 1", shtoi ai. As Rusia, as Ukraina nuk publikojnë të dhëna zyrtare për viktimat. Shërbimet britanike të inteligjencës vlerësojnë se Rusia ka humbur rreth gjysmë milioni njerëz që nga fillimi i pushtimit në vitin 2022, ndërsa Qendra për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare (CSIS) me bazë në SHBA raporton se Ukraina ka pësuar humbje prej 150,000 ushtarë të vrarë dhe të plagosur deri në qershor 2026.

Sipas Syrskit, diferenca në humbje, përparimi teknologjik dhe strategjia e sulmit në pikat e dobëta në linjat ruse janë pikërisht ato që kanë çuar në stagnimin aktual të frontit. Gjatë gjashtë muajve të parë të vitit 2026, Rusia ka marrë vetëm 61 kilometra katrorë. "Kjo është një tregues se linja e frontit është stabilizuar", tha gjenerali. Ky trend u konfirmua edhe nga Instituti për Studimin e Luftës (ISW), i cili në raportin e fundit theksoi se në shtator 2026, Moska kishte humbur më shumë territor sesa kishte fituar.

Mospajtime me Fedorov
Syrski u emërua komandant suprem në vitin 2024. Ai është meritor për mbrojtjen e Kievit në fillim të pushtimit në vitin 2022 dhe për kundërofensivën e suksesshme në lindje të Kharkivit në të njëjtën vjeshtë. Megjithatë, presidenti Volodymyr Zelensky e shkarkoi atë këtë verë pas një konflikti serioz me atëherë ministrin e Mbrojtjes, Mykhailo Fedorov.

Fedorov pretendonte se ushtria, nën drejtimin e Syrskit, nuk po arrinte të përshtatej me kushtet e reja të luftës dhe po bllokonte iniciativat e tij. Zelensky fillimisht shkarkoi Fedorovin pasi konflikti i tyre u bë publik. Megjithatë, protestat masive në rrugë e detyruan presidentin të shkarkonte edhe Syrskin dhe në vend të tij të emëronte gjeneral-majorin 43-vjeçar Mykhailo Drapati.

Syrski deklaroi se kishte mospajtime me Fedorovin sepse ministri nuk kishte marrë parasysh interesat e ushtrisë në blerjen e armëve. Sipas Syrskit, Fedorov krijoi një pabarazi në furnizim. Ai pretendon se ministri i jepte përparësi dronëve, duke injoruar pajisjet kyçe për fushën e betejës, si automjetet tokësore pa pilot, automjetet pikap dhe motoçikletat. Syrski thekson se mungesa ishte edhe në dronë, pasi ushtria merrte vetëm gjysmën e sasisë së nevojshme.

Përgjigje ndaj kritikave
Shumë e shihnin Fedorovin si kundërshtarin e Syrskit, për të cilin kritikët thoshin se nuk ishte i përshtatshëm për të udhëhequr garën teknologjike kundër Rusisë. Syrski i mohon këto vlerësime, duke theksuar se pikërisht gjatë mandatit të tij përdorimi i dronëve arriti një nivel të paprecedent, duke përfshirë edhe sulme thellë në territorin rus. Nën komandën e tij, Ukraina u bë vendi i parë që formoi Forcat e Sistemeve Pa Pilot si një degë e veçantë e ushtrisë. Sot, siç vë në dukje ai, dronët janë përgjegjës për 80% të humbjeve ruse.

Syrski gjithashtu shpjegoi se raporti i avionëve dhe bombave në vitin 2025 ishte 18 me 1 në favor të Moskës, ndërsa Rusia kishte edhe dy e gjysmë herë më shumë artileri. Me katër milionë persona të trajnuar ushtarakisht të gatshëm për mobilizim, forcat ruse gjithmonë mund të krijojnë mundësi për një përparim, pretendon Syrski.

Një nga operacionet më të rëndësishme të udhëhequra nga Syrski ishte sulmi në rajonin rus të Kurskut në gusht 2024, i cili përfundoi me një tërheqje dramatike në pranverën e ardhshme. Edhe pse disa ushtarë e përshkruan operacionin si një katastrofë, Syrski insiston se ai ishte një domosdoshmëri.

"Në verën e vitit 2024, forcat ruse ushtonin presion në të gjitha drejtimet kryesore me deri në gjashtë herë më shumë ushtarë sesa kishim ne", shpjegoi ai. Sipas tij, sulmi në Kursk pengoi ofensivën ruse dhe detyroi Moskën të riorganizonte ushtarët. Kjo u dha mundësi brigadave të lodhura ukrainase në lindje dhe jug të rimerren veten.

"Filloni të përgatiteni për luftë"
Syrski i dërgoi edhe fjalë të ashpra aleatëve evropianë që janë skeptikë ndaj ambicieve territoriale ruse jashtë Ukrainës. Ai u tha partnerëve evropianë që menjëherë të fillojnë përgatitjet për luftë dhe të "hedhin poshtë të gjitha iluzionet se ajo nuk do të ndodhë". Ai beson se lufta në Ukrainë do të bëhet edhe më e avancuar në aspektin teknologjik, me përdorim më të madh të robotëve, sistemeve të automatizuara dhe inteligjencës artificiale.

"Edhe armatimi standard tani pajiset me sisteme menaxhimi të bazuara në inteligjencën artificiale për të përmirësuar aftësitë e tij", tha ai. Këto teknologji mund të japin jetë të re armëve konvencionale, si tanket, dhe si Rusia ashtu edhe Ukraina aktualisht janë në garë për zhvillimin e "sistemeve të mbrojtjes aktive" për mbrojtjen e automjeteve të blinduara. Megjithatë, ai theksoi se "roli i njeriut në fushën e betejës do të mbetet kyç, sepse njerëzit do të duhet të operojnë këto sisteme".