Kapetanoviq në Samitin e Procesit të Berlinit: Është koha që premtimet rajonale të shndërrohen në përparim
Sekretari i Përgjithshëm i Këshillit për Bashkëpunim Rajonal (RCC), Amer Kapetanoviq, bëri thirrje për një vendosmëri të rinovuar politike për të përshpejtuar bashkëpunimin rajonal, për të avancuar Tregun e Përbashkët Rajonal (CRM), për të nxitur pajtimin dhe për të përmbushur angazhimet ekzistuese, në Samitin e sotëm të liderëve të Procesit të Berlinit në Sveti Stefan, Mali i Zi.
Duke iu drejtuar liderëve të Ballkanit Perëndimor Gjashtë, si dhe partnerëve evropianë dhe ndërkombëtarë, Kapetanoviq theksoi se mjedisi gjeopolitik në ndryshim dhe momentumi i rinovuar në politikën e BE-së për zgjerimin kërkojnë që rajoni të lëvizë më shpejt, të hapë rrugën për pajtim, të forcojë integrimin ekonomik dhe të kapërcejë pengesat për bashkëpunim praktik. Duke u ndalur te arritjet e Procesit të Berlinit, përfshirë marrëveshjet për roaming dhe lëvizjen rajonale, Kapetanoviq theksoi se këto rezultate janë mundësuar falë mbështetjes së vazhdueshme politike, pronësisë rajonale mbi proceset dhe bashkëpunimit të ngushtë me Bashkimin Evropian dhe vendet anëtare të tij.
"Dinamika e bashkëpunimit rajonal nuk është në nivelin që duhet të jetë. Përparimi teknik shumë shpesh lëviz më shpejt se vendimet politike, dhe vendimet më shpejt se zbatimi i tyre", deklaroi Kapetanoviq. Duke u ndalur te Samiti i ardhshëm i Procesit të Berlinit, sekretari i përgjithshëm i RCC theksoi tre prioritete: forcimi i Procesit të Berlinit si katalizator për zgjerimin e BE-së dhe integrimin rajonal, përmes qasjes graduale në Tregun e Unifikuar të BE-së; zhvillimi i mëtejshëm i Tregut të Përbashkët Rajonal për të tërhequr investime dhe krijuar vende pune; dhe përshpejtimi i zbatimit të angazhimeve të marra për lëvizjen e lirë të njerëzve, mallrave dhe shërbimeve brenda rajonit, duke nxitur kështu pajtimin.
"Kredibiliteti ynë është vënë në provë: ende premtojmë më shumë sesa realizojmë. Duhet të përfundojmë atë që kemi premtuar në lidhje me lëvizjen e lirë të njerëzve, mallrave dhe shërbimeve nëpër rajon", theksoi ai. Kapetanoviq gjithashtu nënvizoi se bashkëpunimi rajonal mbetet thelbësor për sigurinë më të gjerë, stabilitetin dhe rezistencën e Evropës, duke theksuar se një Ballkan Perëndimor i qëndrueshëm dhe i lidhur ngushtë, i bazuar fort në rregullat dhe standardet evropiane, është pjesë përbërëse e një Evrope të sigurt.
Gjatë vitit të kaluar, RCC, së bashku me qeveritë dhe partnerët rajonalë dhe evropianë, ka punuar intensivisht për zhvillimin e iniciativave praktike brenda agjendës së Procesit të Berlinit, të bazuara në Planin e Veprimit për Tregun e Përbashkët Rajonal dhe Agjendën e Gjelbër për Ballkanin Perëndimor, në përputhje me angazhimet e marra në Samitin e Londrës në 2025. Këto përpjekje janë fokusuar në lehtësimin e investimeve, mbështetjen e startup-eve dhe bizneseve të vogla, forcimin e lidhjeve me industrinë evropiane, avancimin e lidhshmërisë digjitale dhe përshpejtimin e tranzicionit të gjelbër të rajonit.
Kontributi i RCC-së në kryesimin e Malit të Zi me Procesin e Berlinit në 2026 përfshiu disa arritje konkrete. Në shtator, RCC organizoi Takimin e Tretë Ministror për Agjendën e Gjelbër për Ballkanin Perëndimor në Žabljak, ku rajoni miratoi Deklaratën Ministrore për 2026 dhe iniciativat kryesore rajonale për adaptimin ndaj klimës, mbrojtjen e biodiversitetit, rindërtimin e pyjeve dhe reduktimin e ndotjes nga plastika. Samiti i Tetë Digjital i Ballkanit Perëndimor, i mbajtur në Herceg Novi më 13 dhe 14 tetor, organizuar nga Ministria e Administratës Publike e Malit të Zi, nën mbështetjen e Qeverisë së Malit të Zi dhe në partneritet me Këshillin për Bashkëpunim Rajonal, përshëndeti Udhërrëfyesin Rajonal për Inteligjencën Artificiale, të përgatitur nga RCC, dhe përfundoi me përcaktimin e prioriteteve për identitetin digjital, roaming më të përballueshëm me BE-në, sigurinë kibernetike dhe lidhshmërinë më të fortë digjitale. Udhërrëfyesi u miratua në Samitin e sotëm të liderëve të Procesit të Berlinit. Më parë, më 30 shtator në Budva, RCC lehtësoi nisjen e Partneritetit për Parket Industriale Ballkani Perëndimor Gjashtë dhe BE, duke lidhur shtatë parqe industriale dhe zona biznesi nga Ballkani Perëndimor Gjashtë me gjashtë partnerë nga BE-ja, me qëllim forcimin e bashkëpunimit industrial, mundësive për investime dhe integrimit në zinxhirët evropianë të vlerës.
Samiti i liderëve të Procesit të Berlinit shënon përfundimin e kryesimit të Malit të Zi me Procesin e Berlinit në 2026, duke bashkuar liderët rajonalë dhe evropianë për të shqyrtuar përparimin e arritur dhe për të përcaktuar prioritetet për fazën tjetër të bashkëpunimit rajonal dhe integrimit evropian.
