Një blerës i huaj sekret paguan 18.8 milionë dollarë për një version special të avionit luftarak F-35

Pentagoni njoftoi se kompania amerikane "Lockheed Martin" ka marrë një kontratë të re për zhvillimin dhe integrimin e një varianti të avionit luftarak F-35 të përshtatur sipas kërkesave të një blerësi të huaj të paidentifikuar. Projekti pritet të përfundojë në dhjetor 2030.

Një blerës i huaj i paidentifikuar do të paguajë 18.8 milionë dollarë kompanisë amerikane "Lockheed Martin" për vazhdimin e zhvillimit të një versioni special të avionit luftarak F-35, njoftoi Ministria amerikane e Mbrojtjes më 15 tetor, transmeton Defence Blog.

Sipas të dhënave të publikuara për kontratat e Pentagonit, bëhet fjalë për një ndryshim të kontratës ekzistuese me "Lockheed Martin Aeronautics", me seli në Fort Worth, Teksas. Me këtë ndryshim zgjerohet fusha e punëve që përfshijnë zhvillimin e sistemeve, demonstrimet dhe integrimin e pajisjeve të një versioni të F-35 të përshtatur për nevojat e klientit të paidentifikuar.

Shuma totale prej 18.8 milionë dollarësh mbulohet nga blerësi i huaj, dhe fondet janë dhënë menjëherë pas nënshkrimit të kontratës.

Projekti realizohet përmes programit amerikan për shitje ushtarake të huaja (FMS), mekanizmi zyrtar përmes të cilit SHBA-të shesin armatim në vende të tjera. Pentagon shpesh nuk publikon emrat e blerësve kur identiteti i tyre konsiderohet informacion i ndjeshëm.

Rreth 80 për qind e punëve të kontraktuara do të kryhen në Fort Worth, ku ndodhet fabrika e prodhimit të "Lockheed Martin" për F-35. 20 për qind e mbetur do të shpërndahen në vende të tjera në SHBA.

Përfundimi i punimeve është planifikuar për dhjetor 2030. Kontrata është dhënë nga Komanda e Sistemeve Ajrore Detare në Patuxent River, e cila menaxhon kontratat lidhur me programin F-35.

Projekti zgjat prej vitesh, blerësi mbetet sekret

Pagesa më e fundit është pjesë e një projekti shumëvjeçar për zhvillimin e një varianti të përshtatur të avionit luftarak.

Në gusht 2022, marina amerikane miratoi një ndryshim kontrate prej 53.4 milionë dollarësh për vazhdimin e punëve inxhinierike lidhur me dizajnin dhe zhvillimin e versionit të veçantë të avionit.

Në gusht 2025 pasoi një ndryshim tjetër, me vlerë 12.9 milionë dollarë. Faza e re, e shënuar si P00011, kombinon çmime kontraktuale me shuma fikse dhe kompensime bazuar në arritjen e rezultateve të caktuara.

Identiteti i blerësit të huaj nuk është publikuar zyrtarisht. Kur në 2021 u shfaq një kontratë e ngjashme për një version të përshtatur të F-35, analistët e aviacionit spekuluan se një nga vendet e mundshme ishte Singapori, i cili në atë periudhë filloi të merrte avionët e parë. Megjithatë, Pentagon nuk e ka konfirmuar kurrë zyrtarisht për cilën shtet bëhet fjalë.

F-35 prodhohet në tre versione bazë

Avioni luftarak F-35 prodhohet në tre variante bazë, të përshtatura për nevoja të ndryshme operative.

– F-35A – version me ngritje dhe ulje konvencionale.
– F-35B – version me ngritje të shkurtër dhe ulje vertikale.
– F-35C – version i destinuar për përdorim nga anijet amë të avionëve.

"Lockheed Martin" ka dorëzuar avionë F-35 në më shumë se dhjetë forca ajrore të huaja. Disa nga blerësit integrojnë armatim të tyre, pajisje komunikimi ose sisteme të luftës elektronike në avionët që blejnë.

Një nga shembujt më të njohur është F-35I "Adir" izraelit, i cili bazohet në platformën F-35A, por përdor edhe sisteme të prodhuara në Izrael.

Prodhimi vazhdon me ritëm të lartë

Kontrata më e re vjen në një periudhë kur prodhimi i F-35 vazhdon me ritëm të lartë. Sipas të dhënave të publikuara, "Lockheed Martin" ka dorëzuar 191 avionë gjatë vitit 2025.

Kontratat afatgjata të nënshkruara së fundmi për seritë 20 dhe 21 përfshijnë pothuajse 200 avionë shtesë të destinuar për ushtrinë amerikane, vendet partnere dhe blerës të tjerë të huaj.

Megjithë detyrimin e ri financiar për zhvillimin e një versioni të përshtatur, ende mbetet e panjohur se cila shtet qëndron pas kontratës prej 18.8 milionë dollarësh dhe cilat ndryshime specifike do të ketë F-35 i saj.