Qeveria çeke shtyn ndryshimet për financimin e mediave publike, gazetarët paralajmërojnë grevë

Kohët e hershme të mëngjesit, në orën 4:36, koalicioni qeverisës çek miratoi në lexim të parë në parlament propozimin për ndryshimin e financimit të mediave publike, pavarësisht paralajmërimeve se modeli i ri mund të rrezikojë pavarësinë e tyre.

Propozimi i qeverisë populiste të miliarderit dhe kryeministrit Andrej Babiš, e cila mbështetet nga partia e djathtë ekstreme SPD, parashikon heqjen e tarifës mujore të detyrueshme për familjet, që është 205 korona, ose rreth nëntë euro. Në vend të abonimit, mediat publike do të financoheshin drejtpërdrejt nga buxheti shtetëror.

Qeveria pretendon se me këtë do të ulë shpenzimet për qytetarët. Kritikët, nga ana tjetër, paralajmërojnë se varësia nga buxheti shtetëror mund t’i ekspozojë transmetuesit publikë ndaj presioneve politike dhe të dobësojë pavarësinë e tyre.

Propozimi u vendos në rendin e ditës jashtë programit të planifikuar, ndërsa kryetari i parlamentit, Tomio Okamura nga SPD, kufizoi debatin dhe caktoi votimin në orët e hershme të mëngjesit. Pas votimit, propozimi u dërgua në komisionet parlamentare për shqyrtim të mëtejshëm.

Qindra protestues u mblodhën para parlamentit, dhe disa prej tyre qëndruan atje gjatë natës. Sipas mediave lokale, disa persona u përpoqën të hynin në ndërtesë, por nuk arritën.

Partitë opozitare krahasojnë ndryshimet e propozuara me reformat në Hungari gjatë kohës së kryeministrit të mëparshëm Viktor Orban, duke akuzuar qeverinë se me modelin e ri mund të hapë hapësirë për ndikim më të madh politik mbi mediat.

Televizioni çek është shtëpia televizive më e ndjekur në vend mes grupeve kryesore të të rriturve, dhe mediat publike janë ndër burimet e lajmeve që qytetarët u besojnë më shumë, sipas një studimi të Institutit "Reuters" nga viti 2025.

Propozimi parashikon që financimi i Televizionit Çek dhe Radios Çeke të ulet me rreth 15 për qind, ndoshta që nga viti i ardhshëm, dhe shuma nominale më pas të mbetet e pandryshuar për disa vite.

"Nuk ka luftë kundër mediave të pavarura. Nuk ka betejë për demokraci, as nuk po përgatitet nacionalizimi i mediave", shkroi Babiš në Facebook të premten në mbrëmje.

Federata Evropiane e Gazetarëve kritikoi propozimin, duke e vlerësuar atë si kundër Aktit Evropian për Lirinë e Mediave, i cili kërkon financim të përshtatshëm, të qëndrueshëm dhe të parashikueshëm për shërbimet mediatike publike.

Ndër kundërshtarët e ndryshimeve janë edhe shërbimi publik i transmetimit, organizata ndërkombëtare të gazetarëve, universitetet dhe Kisha Katolike.

Gazetarët dhe punonjësit e tjerë të mediave publike paralajmëruan grevë më 3 nëntor, ndërsa një shoqatë qytetare bëri thirrje për protestë të dielën.