BE-ja përballë një viti të vështirë: Nuk ka marrëveshje për buxhetin, ndërsa Ukraina kërkon miliarda euro ndihmë

Bashkimi Evropian po përballet me sfida serioze politike dhe financiare në një kohë kur katër ekonomitë e tij më të mëdha po hyjnë në periudhën e zgjedhjeve dhe pasigurisë politike. Kjo mund të vështirësojë më tej negociatat për buxhetin e ri evropian prej pothuajse dy trilionë eurosh, si dhe sigurimin e ndihmës shtesë për Ukrainën, shkruan "Politico".

Gjermania, Franca, Italia dhe Spanja së bashku përbëjnë rreth 60 për qind të ekonomisë dhe popullsisë së BE-së. Spanja do të mbajë zgjedhjet parlamentare më 29 nëntor, Franca do të zgjedhë presidentin e ri në pranverë, ndërsa Italia pritet të ketë zgjedhje parlamentare në vitin 2027. Kancelari gjerman Friedrich Merz, nga ana tjetër, po përballet me rënie të popullaritetit dhe rritje të mbështetjes për partinë e djathtë ekstreme Alternativa për Gjermaninë (AfD).

Pasojat janë ndjerë tashmë në samitin e javës së kaluar në Bruksel, ku liderët evropianë pas dy ditësh negociatash nuk arritën të arrijnë marrëveshje për buxhetin e ardhshëm.

"Viti i ardhshëm do të jetë edhe më i keq", ka thënë një diplomat i lartë evropian për "Politico".

Sipas gjashtë diplomatëve dhe zyrtarëve me të cilët ka biseduar media, qeveritë po vendosin gjithnjë e më shumë interesat politike vendore përpara kompromisave evropiane, duke u frikësuar nga pasojat negative para zgjedhjeve.

Një sfidë shtesë është financimi i Ukrainës. Sipas vlerësimeve të Fondit Monetar Ndërkombëtar që transmeton "Politico", vendi mund të përballet vitin e ardhshëm me një deficit buxhetor prej 30 deri në 35 miliardë dollarë. Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky ka kërkuar ndihmë financiare dhe ushtarake shtesë prej 70 miliardë eurosh për vitin 2027.

Një nga mundësitë është përdorimi i rreth 200 miliardë eurove të ngrira të Rusisë në sistemin financiar belg, por Belgjika kundërshton përdorimin e vetë vlerës së pronës për shkak të rreziqeve ligjore dhe financiare.

Në të njëjtën kohë, diplomatët evropianë paralajmërojnë se Bashkimi po përballet me presione nga SHBA, Rusia dhe Kina.

"Dëshirojnë të na ndajnë. Dëshirojnë që ne të jemi të ndarë", ka thënë kryeministri belg Bart De Wever.

Ish-ministri lituanez i jashtëm Gabrielius Landsbergis ka qenë edhe më i drejtpërdrejtë.

"Tani jemi sulmuar nga tre anë: nga SHBA, Rusia dhe Kina", ka thënë ai.

Sipas disa diplomatëve evropianë, problem është edhe mungesa e liderëve të fortë politikë që mund të bashkojnë anëtarët.

"Në Evropë aktualisht nuk kemi një lider të dukshëm. Ursula von der Leyen është e fuqishme, por nuk kemi Merkel apo Mitterrand", ka thënë një diplomat.

Kryetari i Këshillit Evropian, Antonio Costa, megjithatë mendon se zgjedhjet nuk duhet të bllokojnë vendimet evropiane.

"Ne jetojmë në 27 demokraci. Gati çdo muaj kemi zgjedhje. Nëse do të udhëhiqeshim nga zgjedhjet, kurrë nuk do të mund të miratonim një buxhet të ri", ka thënë Costa.

Buxheti i ri evropian duhet të hyjë në fuqi në fillim të vitit 2028, por për momentin është e pasigurt nëse marrëveshja politike do të arrihet deri në fund të këtij viti.