DPM: Nuk duhet të fshihet korniza ligjore për sanimin e pikave të nxehta ekologjike dhe mbrojtjen nga industria e rëndë

"Në prag të diskutimit komisional të nesërm për ndryshimet në Ligjin për mjedisin jetësor, DPM përsëri paralajmëron se zgjidhjet ligjore të propozuara hapin pyetje serioze për mbrojtjen e shëndetit të qytetarëve dhe mjedisit jetësor", thonë nga DPM.

"Përveç ndryshimeve në dispozitat për distancën mbrojtëse prej pesë kilometrash për industrinë e rëndë, si dhe zgjerimit të mundësive për shmangien e procedurës së plotë për vlerësimin e ndikimit në mjedis, veçanërisht shqetësues është propozimi për fshirjen e nenëve 28-a, 28-b, 28-v dhe 28-g, të cilët lidhen me zonat e kontaminuara, pra pikave të ashtuquajtura të nxehta ekologjike.

Bëhet fjalë për lokacione me ndotje industriale shumëvjeçare, si OHIS, Lojane, Jugokrom, Makstil, REK Bitola, MHK Zletovo – plehra dhe REK Oslomej. Këto probleme nuk zhduken me fshirjen e dispozitave ligjore. Përkundrazi, për këto lokacione janë të nevojshme rregulla të qarta, detyra institucionale të përcaktuara dhe përgjegjësi për sanimin e ndotjes.

Fshirja e këtyre neneve rrezikon të krijojë një boshllëk ligjor dhe të dobësojë mekanizmat për menaxhimin e zonave të kontaminuara. Pa një kornizë ligjore të qartë, mbetet e hapur pyetja se kush do të jetë përgjegjës për monitorimin e ndotjes, marrjen e masave dhe sigurimin e fondeve për sanim.

Shtesë, fshirja e propozuar e fjalëve "ose rindërtim" nga ndalimi për industrinë e rëndë dhe ndotëse në një rreze prej pesë kilometrash nga vendbanimet dhe zonat e mbrojtura natyrore hap mundësinë që kapacitetet ekzistuese industriale të rindërtohen dhe të vihen përsëri në funksion, edhe pse ndodhen në këtë zonë mbrojtëse.

DPM kujton se në vitin 2022 ishte ndër propozuesit e zgjidhjes ligjore me të cilën u vendos kjo kufizim. Mbrojtja e qytetarëve dhe natyrës duhet të mbetet prioritet, dhe jo të dobësohet përmes ndryshimeve të cilat pasojat e tyre nuk janë shpjeguar mjaftueshëm para publikut.

DPM kërkon nga deputetët në diskutimin komisional të nesërm të shqyrtojnë me kujdes dispozitat kontestuese dhe të mos mbështesin zgjidhje që dobësojnë mbrojtjen e mjedisit jetësor. Përputhja me legjislacionin evropian nuk duhet të jetë justifikim për krijimin e boshllëqeve ligjore ose heqjen e mekanizmave ekzistues të mbrojtjes.

Maqedonisë i duhen institucione më të forta, përgjegjësi të qartë për ndotjen dhe afate dhe masa konkrete për sanimin e zonave të kontaminuara – dhe jo ndryshime ligjore që mund të vonojnë dhe vështirësojnë zgjidhjen e këtyre problemeve në dëm të qytetarëve", njoftojnë nga DPM.