(Video) Mecinoviq ndaj Bozhinovskës: Premtuat rend në këtë kaos energjetik – morëm "pus pa fund" për pasurimin e shokëve tuaj partiakë
Deputeti nga Levica, Amar Mecinoviq, sot në Kuvend arsyetoi propozimin për interpelancë ndaj ministres së energjetikës, minierave dhe burimeve minerale Sanja Bozhinovska, duke theksuar se Ministria e formuar me premtimin për të vendosur rend në sistemin energjetik, pas dy vjetësh nuk ka ofruar zgjidhje për asnjë nga problemet kyçe të tij.
Mecinoviq theksoi se përgjegjësia politike e ministres nuk mund të kufizohet vetëm në kompetencat formale të Ministrisë, por nënkupton propozimin e politikave, paralajmërimin për rreziqet sistemike dhe koordinimin brenda Qeverisë.
Si shembull të parë ai përmendi falimentimin financiar të ESM-së. Ndërsa para dy vjetësh borxhet e prodhuesit shtetëror ishin 156.6 milionë euro, në tremujorin e dytë të vitit 2026 ato arritën në 173.9 milionë euro – një rritje prej 17 milionë eurosh. Për më tepër, ESM Distribucioni ka borxhe prej 35.6 milionë eurosh.
"Është e qartë se kurrë nuk ka pasur qëllim konsolidimi i ESM-së. Sepse ESM, VMRO-DPMNE, si dhe të gjitha qeveritë e mëparshme, e trajtojnë atë si një pus pa fund për pasurimin e kolegëve dhe bashkëpunëtorëve të tyre", tha Mecinoviq.
Ai theksoi se paralelisht me rritjen e borxheve të prodhuesit shtetëror, kompanitë private në sistemin energjetik realizojnë fitime të mëdha.
"Kompanitë e grupacionit kanë lënë 109 milionë euro fitim në dy vitet e fundit. Në sistemin tonë energjetik, të gjitha rreziqet i merr përsipër kapaciteti shtetëror, ndërsa të gjitha përfitimet i merr drejtpërdrejt kompania private EVN", theksoi Mecinoviq.
Sipas Mecinoviq, Qeveria nuk ka ndërmarrë asgjë për dy vjet për të vendosur një model të qëndrueshëm financimi të ESM-së, por prodhuesi shtetëror vazhdon të marrë borxhe.
"Si është e mundur që për dy vjet të mos keni asnjë transferim buxhetor, asnjë injeksion në ESM? E vetmja gjë që bëni është që ESM të vazhdojë të marrë borxhe në tregun financiar. ESM merr borxhe të reja pa që Qeveria dhe shteti të zhvillojnë një plan afatgjatë financimi për ESM-në", tha deputeti.
Mecinoviq ngriti edhe pyetjen pse ESM nuk është vendosur në pozicion për të konkurruar si furnizues universal, duke pasur parasysh se energjia elektrike shitet me 62 euro për megavat-orë, ndërsa EVN i është lënë pozicioni dominues në furnizim.
"Pse EVN-it i lejohet monopol i plotë mbi sistemin tonë energjetik?!", pyeti Mecinoviq.
Ai kritikoi edhe punën e RKE-së, duke theksuar se rregullatori nuk ka bërë ndryshim thelbësor në krahasim me premtimet e dhëna para pajisjes së tij me kuadro të VMRO-DPMNE-së. Në këtë kontekst, Mecinoviq përmendi edhe Aco Ristovin, ish-kryetar të komunës së Radovishit dhe funksionar partie i VMRO-DPMNE-së, si shembull të lidhjes politike të rregullatorit.
"Do ta them përsëri, Aco Ristov, ish-kryetar komune, është funksionar partie në krye të RKE-së. Ju, si VMRO-DPMNE, ministre e energjetikës, nuk flisni për institucionet publike, për borxhet në të cilat ato fundosën përmes furnizimit me energji elektrike nga kompanitë private", tha Mecinoviq.
Deputeti theksoi se vazhdon edhe praktika që institucionet publike të furnizohen nga furnizues privatë në tregun e lirë, në vend që shteti të shfrytëzojë kapacitetin e vet prodhues.
"Qytetarët duhet të dinë se vazhdon status quo-ja, ku institucionet shtetërore furnizohen në treg të lirë nga furnizues privatë që janë lidhur drejtpërdrejt me kastën politike në Republikën e Maqedonisë. Ne kemi kompani private, ministre, të ish-kryeministrave, që furnizojnë institucionet tona", theksoi ai.
Mecinoviq akuzoi Qeverinë edhe se lejon kompanitë private të nxjerrin qymyr në REK Bitola dhe REK Oslomej, edhe pse ESM tashmë disponon infrastrukturën për nxjerrjen e qymyrit.
"Pse kjo Qeveri nuk ka pastruar çështjen që kompanitë private të nxjerrin qymyr në REK Bitola dhe REK Oslomej? Si është e mundur që ESM, e cila në minierën e qymyrit dhe në nxjerrjen e Jalovinas ka infrastrukturën bazë të vendosur për nxjerrjen e këtyre burimeve, lejon kompanitë private të hyjnë dhe të nxjerrin aty?", pyeti Mecinoviq.
Ai theksoi se në këtë mënyrë kapitali privat përdor sistemin dhe infrastrukturën e ndërtuar me mjete publike, ndërsa shteti merr përsipër rrezikun.
"Tani, këto kompani private, a dini çfarë nxjerrin? Nxjerrin nga paratë e popullit, me një mundësi të pafund për pasurim", tha Mecinoviq.
Si një shembull tjetër për mungesën e politikës energjetike afatgjatë, Mecinoviq përmendi Çebren dhe Galištën. Ai vlerësoi se pas dy vjetësh nga mandati i kësaj Qeverie nuk ka lëvizje reale në lidhje me projektin.
"Nuk flisni për Çebren dhe Galištën prej dy vjetësh, nuk ka asnjë përparim. Pas dy vjetësh, përsëri, kur të vijmë në zgjedhje, do të premtoni të njëjtën gjë, pa turp, edhe pse nuk keni bërë asgjë për konsolidimin e kapaciteteve strategjike dhe prodhimin bazë në Republikën e Maqedonisë", tha Mecinoviq.
Ai theksoi se interpelanca nuk ka të bëjë vetëm me punën e një ministre, por me politikën energjetike të Qeverisë së VMRO-DPMNE-së dhe qëndrimin e saj ndaj pronës shtetërore, sovranitetit energjetik dhe interesit publik.
"Në të njëjtën periudhë, ne nuk kemi hapësirë dhe pozitë të rehatshme që ministrja e energjetikës të fshihet pas kompetencave të saj, ndërsa jeta e qytetarëve lëshohet gjithnjë e më shumë në mëshirën e tregjeve", theksoi Mecinoviq.
