Sundori i Hormuzit është i hapur, por karburantet mbeten të shtrenjta

Sundori i Hormuzit nuk është më i bllokuar, por çmimet e karburanteve vazhdojnë të jenë jashtëzakonisht të larta.

Çmimi mesatar i benzinës në SHBA është 4.36 dollarë për galon, që është niveli më i lartë i regjistruar në këtë periudhë të vitit, ndërsa nafta dizel është vetëm rreth njëzet cent më poshtë rekordit historik të muajit të kaluar, shkruan "CNN".

Edhe pse heqja e bllokadës së Sundorit të Hormuzit ka lehtësuar furnizimin me naftë, problemet kryesore mbeten. Lëvizja nëpër rajon është ende e rrezikshme dhe e shtrenjtë, dronët ukrainas sulmojnë rafineritë ruse, dhe hutit në Detin e Kuq pengojnë trafikun në një tjetër rrugë të rëndësishme detare.

"Luftërat nuk kanë përfunduar. Nuk ka paqe. Sistemi energjetik është ende nën presion të madh", deklaroi Jan Stewart, strateg global i energjisë në kompaninë "Piper Sandler".

Një nga problemet më të mëdha është rritja drastike e kostove të transportit të naftës. Qiraja ditore e një tanker të madh për transport nga Gjiri Persik në Kinë vitin e kaluar ishte rreth 65,000 dollarë, ndërsa menjëherë para luftës në Iran rreth 230,000 dollarë. Sot çmimi arrin deri në 1.6 milion dollarë në ditë.

Shtesë, për shkak të rreziqeve, disa kompani anijetare u ofrojnë detarëve bonuse deri në 25,000 dollarë për një udhëtim, dhe kostot e sigurimit janë rritur ndjeshëm.

Sipas Tom Cloza, këshilltar kryesor energjetik në "Gulf Oil", transporti i një bareli nafte nga Gjiri Persik, që dikur kushtonte rreth dy dollarë, tani arrin afërsisht 33 dollarë. Për këtë arsye, ekziston një diferencë e madhe midis çmimit të naftës në tregjet financiare dhe çmimit për dorëzimin fizik të menjëhershëm. Të enjten, nafta fizike e tipit Brent kushtonte 135.74 dollarë për barel, ndërsa kontratat futures ishin në nivel rreth 100 dollarë. Kostot më të larta për blerje, transport dhe sigurim përfundimisht reflektohen në çmimet në pikat e karburantit.

Presion shtesë krijojnë lufta midis SHBA-së dhe Iranit, sulmet e hutive ndaj anijeve në rajonin e Detit të Kuq dhe sulmet ukrainase ndaj rafinerive ruse. Rusia ka kufizuar eksportin e karburanteve për shkak të problemeve me furnizimin e brendshëm, ndërsa Kina gjithashtu ka reduktuar eksportin për të mbrojtur tregun e saj.

Rafineritë amerikane tashmë operojnë afër kapacitetit të plotë, dhe një kërcënim shtesë paraqet uragani Isaias, i cili mund të ndërpresë prodhimin e naftës në Gjirin e Meksikës.

Ekspertët paralajmërojnë se rezervat botërore të naftës dhe karburanteve janë zvogëluar ndjeshëm në muajt e fundit, pasi janë përdorur për të zbutur problemet me furnizimin.

"Po punojmë me rezerva shumë të ulëta. Nuk kemi më asnjë mbrojtje", paralajmëroi Stewart.